{"id":497,"date":"2016-04-13T11:07:49","date_gmt":"2016-04-12T23:07:49","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/?p=497"},"modified":"2016-04-13T11:07:49","modified_gmt":"2016-04-12T23:07:49","slug":"professor-poia-rewi-staff-research-profile","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/professor-poia-rewi-staff-research-profile\/","title":{"rendered":"Professor Poia Rewi &#8211; Staff Research Profile"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/files\/2016\/04\/otago083310.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-500\" src=\"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/files\/2016\/04\/otago083310-209x300.jpg\" alt=\"otago083310\" width=\"209\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/files\/2016\/04\/otago083310-209x300.jpg 209w, https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/files\/2016\/04\/otago083310.jpg 226w\" sizes=\"auto, (max-width: 209px) 100vw, 209px\" \/><\/a>Ko <span style=\"color: #ff0000\">Ahorangi Poia Rewi<\/span> te Tumuaki o Te Tumu, engari, he whakahirahira hoki \u0101na mahi rangahau kia ora ai te reo M\u0101ori.\u00a0 Ko ia hoki t\u0113tahi o ng\u0101 \u0113tita o te pukapuka, <span class=\"Apple-style-span\"><em><a href=\"http:\/\/www.huia.co.nz\/huia-bookshop\/bookshop\/the-value-of-maori-language-te-hua-o-te-reo-maori\/\" target=\"_blank\">The Value of the M\u0101ori Language: Te Hua o te Reo M\u0101ori<\/a><\/em> (Huia Publishers). <\/span><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><strong>He uiui t\u0113nei, he mea mahia m\u0101 runga \u012bm\u0113ra.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Te Tumu:<\/strong> <em>e te rangatira, t\u0113n\u0101 koe. Ka harikoa te ng\u0101kau i t\u014d whakaae kia uiuia m\u014d t\u0113nei putanga o t\u014d t\u0101tou rangitaki (blog).<\/em><\/p>\n<p><em>N\u0101, i t\u0113r\u0101 tau i whakat\u016bria ai koe hei T\u012bni, ar\u0101 hei tumuaki o Te Tumu, \u0101, i t\u0113nei tau i whakaahorangitia koe. He mahi nunui pea \u0113nei t\u016branga hei h\u0101pai i te reo M\u0101ori i roto i ng\u0101 akoranga o Te Tumu, i ng\u0101 mahi rangahau, i te whare w\u0101nanga hoki.\u00a0 Engari, ka whakap\u0101 t\u0101ku p\u0101tai tuatahi ki t\u014d huarahi ki \u0113nei t\u016branga hou.\u00a0 I t\u014d tamarikitanga me t\u014d kuranga, he mea nui te reo M\u0101ori ki a koe? Ka aha koe ki te whare w\u0101nanga?\u00a0\u00a0N\u0101 te aha koe i tahuri ai ki t\u014d mahi hei p\u016bkenga reo M\u0101ori? Ko wai ng\u0101 p\u016bkenga e whai nei koe?<\/em><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000\">Poia Rew<\/span>i:<\/strong> He roa pea te takahanga ki konei. N\u0101 Hine-maringanui pea, n\u0101 ng\u0101 mana o ng\u0101 t\u012bpuna pea, n\u0101 ng\u0101 p\u0101keke m\u014dhio pea ki te arataki, n\u0101 taku hap\u016b ake hoki i runga i te mea, katoa r\u0101tou i whakawatea i a au i nga kawenga o te hap\u016b i w\u0101tea ai au ki te whai i te ao m\u0101tauranga nei. \u0100piti atu, ko ng\u0101 hoa mahi i roto i ng\u0101 whare w\u0101nanga e rua (otir\u0101 i ng\u0101 whare w\u0101nanga maha i ng\u0101 mahi rangahau) &#8211; n\u0101\u00a0\u00a0ng\u0101 hoa mahi nei\u00a0\u00a0au i whakaw\u0101tea, ar\u0101, ka p\u012bkauhia e r\u0101tou ng\u0101 mahi akoako kia oti i a au ng\u0101 rangahau. Ko taku whakapae, n\u0101 te rangahau rawa i \u016b ai te piki t\u016branga ki uta.<\/p>\n<p><strong>Te Tumu<\/strong>:\u00a0 <em>I t\u014d tamarikitanga me t\u014d kuranga, he mea nui te reo M\u0101ori ki a koe<\/em>?<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000\"><strong>Poia Rewi<\/strong><\/span>: Ehara i te mea i noho motuhake te reo: i aro nui au ki ng\u0101 mea M\u0101ori (noho marae, mahi wh\u0101nau, haere ki ng\u0101 huihui)<\/p>\n<p><strong>Te Tumu<\/strong>: <em>Ka aha koe ki te whare w\u0101nanga<\/em>?<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000\"><strong>Poia Rewi<\/strong><\/span>:\u00a0 Ko aku aronga nui i \u0113nei tau, 1) ko te whakapakari hoa mahi, 2), ko te whakapakari i ng\u0101 kaupapa akoako a Te Tumu, c) ko te whakap\u016bmau me te whakatairanga i ng\u0101 m\u0101tauranga M\u0101ori, Pasifika , iwi taketake ki te Whare W\u0101nanga o Ot\u0101kou.<\/p>\n<p><strong>Te Tumu<\/strong>: <em>N\u0101 te aha koe i tahuri ai ki t\u014d mahi hei p\u016bkenga reo M\u0101ori<\/em>?<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000\">Poia Rewi<\/span>:<\/strong> i t\u012bmata noa iho au hei kai\u0101whina m\u0101 Te Haumihiata Mason i Waikato, koia taku whakamarumaru whakaako reo tuatahi, hua noa, ka hap\u016b t\u0113tahi kaiako reo, ka riro m\u0101ku e kawe, n\u0101, kua p\u016bkenga reo M\u0101ori.<\/p>\n<p><strong>Te Tumu<\/strong>: <em>Ko wai ng\u0101 p\u016bkenga e whai nei koe<\/em>?<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000\">Poia Rewi<\/span>:<\/strong> Kua whakahuatia e au a Te Haumihiata, ar\u0101 atu ano a Te Wharehuia, a Hirini, a T\u012bmoti. Ar\u0101 an\u014d ng\u0101 p\u016bkenga\u00a0\u00a0\u0101-iwi nei, i aku hap\u016b, i aku iwi nui tonu.<\/p>\n<p><strong>Te Tumu:<\/strong> <em>Kua tino m\u0101rama nei, he nui rawa atu t\u014d aroha ki te reo M\u0101ori, \u0101, kei te p\u012brangi koe kia k\u014drerotia wh\u0101nuitia te reo i roto i te hapori. He aha \u014du wawata m\u014d te reo<\/em>?<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000\">Poia Rewi<\/span>:<\/strong> kia nui ake te korerotia, kia tokomaha ake te hunga korero; m\u0101tua, koin\u0101.<\/p>\n<p><strong>Te Tumu:<\/strong> <em>Me aha kia tutuki ai?<\/em><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000\">Poia Rewi<\/span>: <\/strong>Kia tangata whenua an\u014d te reo i te whenua nei, k\u0101tahi ka tutuki.<\/p>\n<p><strong>Te Tumu:\u00a0\u00a0<\/strong><em>he huhua ng\u0101 momo kura on\u0101ianei e whakaako ana i te reo M\u0101ori, engari kei ng\u0101 whare w\u0101nanga ng\u0101 tini mahi rangahau. Whakam\u0101ramatia t\u014d koutou h\u014dtaka rangahau ko \u0101u \u0101konga paerunga.\u00a0\u00a0He aha ng\u0101 painga e t\u016bmanakohia ana?\u00a0\u00a0He aha \u0113r\u0101 atu rangahau k\u0101ore an\u014d kia meatia, engari kei te matea tonu<\/em>?<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000\">Poia Rewi<\/span>:<\/strong> ko Te Kura Roa te Kawenga Rangahau matua &#8211; he kaupapa n\u0101 m\u0101ua ko Ahorangi Rawinia Higgins o Te Kawa A M\u0101ui. E m\u0101tua aro ana ki te hua o te reo M\u0101ori (ahakoa hapori, ahakoa tari k\u0101wanatanga), Ko Te Kura Roa &#8211; Waiaro te w\u0101hi ki Ot\u0101kou, an\u0101, ko t\u0101na he titiro ki te waiaro o ng\u0101 tari k\u0101wanatanga ki te reo M\u0101ori i Aotearoa. I T\u012bmata i 2011.\u00a0\u00a0Ko ng\u0101 kairangahau kua whai waahi ki tenei rangahau o Ot\u0101kou nei, ko Dr Delyn Day, ko Gianna Leoni, ko Norma Bartlett, ko Merirangitiria Rewi, ko Julia Coates, ko Suzanne Duncan, ko Awhi Wakefield, ko Kelly-Ann Tahitahi, ko Tawini WHite, ko Raphael Richter-Gravier, ko Jacob Myhre, ko Victoria Campbell, ko Te Hau White, ko Marcelle Wharerau.<\/p>\n<p>Ko ng\u0101\u00a0m\u0101tua kitenga o te rangahau r\u0101, kia kura unua nei te whakarauora reo, ar\u0101, ko t\u0101 t\u0113tahi t\u0113tahi riu he titiro ki te whakap\u016bmau i te oranga o te reo, ko t\u0101 t\u0113tahi, he he whai kia tipu te reo.<\/p>\n<p><strong>Te Tumu<\/strong>: <em>He aha ng\u0101 painga e t\u016bmanakohia ana<\/em>?<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000\">Poia Rewi<\/span>:<\/strong> kia whakahing\u0101ia mai ng\u0101 tari k\u0101wanatanga, me te motu wh\u0101nui o Aotearoa ka pai ake te waiaro ki te reo M\u0101ori.<\/p>\n<p><strong>Te Tumu<\/strong>: <em>He aha \u0113r\u0101 atu rangahau k\u0101ore an\u014d kia meatia, engari kei te matea tonu<\/em>?)<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000\">Poia Rewi<\/span>:<\/strong> Kua nui pea nga rangahau, ko te t\u012bni i te waiaro te mate nui. Hei ahakoa, ka whakamanatia te Pire Reo M\u0101ori \u0101kuanei, tera pea koin\u0101 te rongo\u0101 in\u0101hoki, ko t\u0113tahi o ng\u0101 tohutohu matua o te Pire, kia riro m\u0101 te iwi \u0101na kaupapa m\u014d te reo e k\u014dkiri, ka mutu, ka m\u0101tua tophu Te Taura Whiri i te Reo M\u0101ori hei whai i te aro mai o ng\u0101 Tari K\u0101wanatanga ki te reo M\u0101ori. K\u0101ore an\u014d ng\u0101\u00a0tari k\u0101wanatanga kia \u0101ta aro turukihia \u0101-h\u014dmiromiro tonu nei. Koin\u0101 pea te m\u0101tua niho o te Pire Reo M\u0101ori \u0101 taka iho ki te anamata.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/files\/2016\/04\/Screen-shot-2016-04-13-at-10.35.43-AM.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-498\" src=\"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/files\/2016\/04\/Screen-shot-2016-04-13-at-10.35.43-AM-300x241.png\" alt=\"Screen shot 2016-04-13 at 10.35.43 AM\" width=\"300\" height=\"241\" srcset=\"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/files\/2016\/04\/Screen-shot-2016-04-13-at-10.35.43-AM-300x241.png 300w, https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/files\/2016\/04\/Screen-shot-2016-04-13-at-10.35.43-AM-374x300.png 374w, https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/files\/2016\/04\/Screen-shot-2016-04-13-at-10.35.43-AM.png 762w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Koia \u0113nei ng\u0101 mea e tautoko ana i te whakamahia o te reo M\u0101ori i ng\u0101 tari k\u0101wanatanga:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Te Tumu<\/strong>: Kia ora, e hoa.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\">N\u0101, \u0101 te T\u0101ite, 14 H\u014dngongoi a Poia t\u016b ai ki te k\u014drero m\u014d ana mahi rangahau.\u00a0 K\u014d t\u0101na Kauhau Ahorangi (Inaugural Professorial Lecture) t\u0113nei.\u00a0 Hei te 5:30pm, Burns 2, kei te Whare W\u0101nanga o Ot\u0101kou.\u00a0 Haramai nei ki te whakarongo ki a ia.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ko Ahorangi Poia Rewi te Tumuaki o Te Tumu, engari, he whakahirahira hoki \u0101na mahi rangahau kia ora ai te reo M\u0101ori.\u00a0 Ko ia hoki t\u0113tahi o ng\u0101 \u0113tita o te pukapuka, The Value of the M\u0101ori Language: Te Hua [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15374,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35284],"tags":[35237,17511],"class_list":["post-497","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-staff-profile","tag-poia-rewi","tag-te-reo-maori"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15374"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=497"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/497\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.otago.ac.nz\/tetumuresearch\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}